5 ท่ายืดกล้ามเนื้อคอ แก้คอตึงจากการทำงานหน้าจอ พร้อม 3 ท่าบริหารเสริมความแข็งแรง
อาการคอตึง ปวดบ่า และปวดไหล่ เป็นปัญหาที่พบได้ในผู้ที่ต้องนั่งทำงานหน้าจอเป็นเวลานาน โดยเฉพาะผู้ที่ใช้คอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มือถือประมาณ 8–10 ชั่วโมงต่อวัน การอยู่ในท่าเดิมต่อเนื่องอาจทำให้กล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และไหล่เกิดความตึงล้าได้
การยืดกล้ามเนื้อคอร่วมกับการบริหารเพื่อเสริมความแข็งแรง เป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยดูแลกล้ามเนื้อบริเวณดังกล่าวได้ บทความนี้รวบรวม 5 ท่ายืดกล้ามเนื้อคอ บ่า และไหล่ พร้อม 3 ท่าบริหารที่สามารถทำตามได้ รวมถึงคำแนะนำในการปรับท่านั่งและข้อควรระวังระหว่างออกกำลังกาย
คอตึงจากการทำงานหน้าจอ 8–10 ชั่วโมง เกิดจากอะไร?
การนั่งทำงานหน้าจอเป็นเวลานาน โดยเฉพาะเมื่อต้องก้มหน้า ยื่นคอไปข้างหน้า ห่อไหล่ หรือโน้มตัวเข้าหาจอ อาจทำให้กล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และไหล่ทำงานต่อเนื่องเป็นเวลานาน จนเกิดความตึงล้าหรือไม่สบายบริเวณดังกล่าวได้
ปัจจัยที่อาจเกี่ยวข้อง ได้แก่
- ท่าคอยื่นไปข้างหน้า: ทำให้กล้ามเนื้อบริเวณคอต้องทำงานเพื่อประคองศีรษะ
- ไหล่ห่อและหลังค่อม: อาจเพิ่มความตึงบริเวณหน้าอก ไหล่ และหลังส่วนบน
- นั่งในท่าเดิมนานเกินไป: ทำให้กล้ามเนื้อบางส่วนทำงานต่อเนื่องโดยไม่ได้เปลี่ยนอิริยาบถ
- ระดับหน้าจอและโต๊ะไม่เหมาะสม: อาจทำให้ต้องก้มหน้า ยกไหล่ หรือโน้มตัวไปข้างหน้าอยู่บ่อยครั้ง
- ท่านั่งไม่เหมาะสม: เช่น นั่งไม่เต็มก้นหรือไม่มีพนักพิงรองรับหลังอย่างเหมาะสม
กล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และไหล่ที่เกี่ยวข้อง
กลุ่มกล้ามเนื้อ | หน้าที่หรือความเกี่ยวข้อง |
Upper Trapezius | เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวและการประคองบริเวณคอและไหล่ |
Levator Scapulae | ช่วยยกสะบักและเกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวของคอ |
Sternocleidomastoid | ช่วยในการหมุนและก้มศีรษะ |
Pectoralis Major | เป็นกล้ามเนื้อบริเวณหน้าอกที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวของหัวไหล่ |
Deep Neck Flexors | กลุ่มกล้ามเนื้อชั้นลึกที่ช่วยควบคุมและประคองตำแหน่งคอ |
Lower Trapezius | ช่วยควบคุมการเคลื่อนไหวและตำแหน่งของสะบัก |
Rhomboids | ช่วยดึงสะบักเข้าหาแนวกระดูกสันหลัง |
ทำไมจึงควรยืดกล้ามเนื้อคอและเสริมความแข็งแรง?
การดูแลกล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และไหล่ ไม่ควรเน้นเพียงการยืดกล้ามเนื้อที่ตึงเท่านั้น แต่ควรให้ความสำคัญกับการเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อที่ช่วยประคองคอและสะบักด้วย
แนวทางนี้ประกอบด้วย 2 ส่วนสำคัญ
- Stretching (การยืดกล้ามเนื้อ): ช่วยลดความรู้สึกตึงของกล้ามเนื้อและเพิ่มความยืดหยุ่น
- Strengthening (การเสริมความแข็งแรง): ช่วยฝึกการทำงานของกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมและประคองคอ บ่า และสะบัก
การทำทั้งสองส่วนร่วมกัน รวมถึงการปรับท่านั่งและเปลี่ยนอิริยาบถระหว่างวัน จะช่วยให้การดูแลกล้ามเนื้อมีความครอบคลุมมากขึ้น
5 ท่ายืดกล้ามเนื้อคอ บ่า และไหล่
ท่ายืดกล้ามเนื้อทั้ง 5 ท่าต่อไปนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการดูแลกล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และไหล่ โดยควรทำอย่างช้า ๆ ไม่ฝืนช่วงการเคลื่อนไหว และไม่ใช้แรงดึงมากเกินไป
1. ท่ายืดกล้ามเนื้อคอด้านหลัง (Neck Flexion Stretch)
บริเวณที่ยืด: กล้ามเนื้อบริเวณต้นคอด้านหลังและฐานกะโหลก
วิธีทำ
- นั่งหลังตรงและผ่อนคลายหัวไหล่
- ประสานมือทั้งสองข้างไว้บริเวณท้ายทอย
- ค่อย ๆ ก้มศีรษะลง โดยนำคางเข้าหาหน้าอก
- ใช้มือช่วยประคองหรือเพิ่มแรงกดเบา ๆ เท่าที่รู้สึกตึงพอดี
- ค้างไว้ตามระยะเวลาที่เหมาะสม แล้วค่อย ๆ กลับสู่ท่าเริ่มต้น
ข้อควรระวัง: ไม่ควรกดศีรษะลงแรง ๆ หรือกระชากคอขณะยืด หากรู้สึกปวดหรือมีอาการผิดปกติให้หยุดทำ
2. ท่ายืดกล้ามเนื้อคอด้านข้าง (Neck Lateral Flexion Stretch)
บริเวณที่ยืด: กล้ามเนื้อ Upper Trapezius และกล้ามเนื้อบริเวณคอด้านข้าง
วิธีทำ
- นั่งหลังตรงและปล่อยไหล่ให้ผ่อนคลาย
- ใช้มือข้างที่จะยืดไขว้ไปด้านหลัง เพื่อช่วยป้องกันไม่ให้ไหล่ยกขึ้น
- ค่อย ๆ เอียงศีรษะไปทางด้านตรงข้ามกับมือที่ไขว้ไว้
- ใช้มืออีกข้างวางบริเวณเหนือใบหูและช่วยประคองศีรษะลงเบา ๆ
- เมื่อรู้สึกตึงบริเวณคอด้านข้าง ให้ค้างไว้ตามระยะเวลาที่เหมาะสม แล้วกลับสู่ท่าเริ่มต้น
ข้อควรระวัง: ไม่ควรยกไหล่ขึ้นขณะยืด และไม่ควรใช้มือดึงศีรษะแรงเกินไป
3. ท่ามองดาว (Neck Flexion + Lateral Flexion + Rotation)
บริเวณที่ยืด: กล้ามเนื้อบริเวณคอด้านหน้าและด้านข้าง เช่น Sternocleidomastoid
วิธีทำ
- นั่งหลังตรงและผ่อนคลายหัวไหล่
- ค่อย ๆ ก้มคอลงเล็กน้อย
- เอียงศีรษะไปด้านที่ต้องการยืด
- ค่อย ๆ หมุนใบหน้าเฉียงขึ้นไปทางด้านตรงข้าม
- เมื่อรู้สึกตึงบริเวณคอ ให้ค้างไว้ตามระยะเวลาที่เหมาะสม แล้วกลับสู่ท่าเริ่มต้น
ข้อควรระวัง: ควรเคลื่อนไหวอย่างช้า ๆ และไม่ฝืนการหมุนหรือเงยคอ หากมีอาการเวียนศีรษะหรือปวดเพิ่มขึ้นให้หยุดทันที
4. ท่ามองรักแร้ (Levator Scapulae Stretch)
บริเวณที่ยืด: กล้ามเนื้อ Levator Scapulae บริเวณด้านหลังและด้านข้างของคอ
วิธีทำ
- นั่งหลังตรงและผ่อนคลายหัวไหล่
- เอียงศีรษะไปทางด้านที่ต้องการยืด
- ค่อย ๆ ก้มหน้าเฉียงลง โดยหันสายตาไปทางเข่าหรือรักแร้ด้านเดียวกัน
- ใช้มือข้างเดียวกันช่วยประคองศีรษะและเพิ่มแรงดึงเบา ๆ
- เมื่อรู้สึกตึงบริเวณด้านหลังของคอ ให้ค้างไว้ตามระยะเวลาที่เหมาะสม แล้วกลับสู่ท่าเริ่มต้น
ข้อควรระวัง: ไม่ควรดึงศีรษะแรงเกินไป และควรหลีกเลี่ยงการฝืนก้มคอหากมีอาการปวด
5. ท่าอุลตร้าแมน (Rhomboid Stretch)
บริเวณที่ยืด: กล้ามเนื้อบริเวณหัวไหล่ด้านหลัง สะบัก และต้นแขน
วิธีทำ
- นั่งหรือยืนในท่าที่สบาย
- เหยียดแขนข้างหนึ่งไปด้านหน้า
- เคลื่อนแขนข้ามลำตัวไปทางด้านตรงข้าม
- ใช้แขนอีกข้างประคองบริเวณข้อศอกและค่อย ๆ ดึงแขนเข้าหาลำตัว
- รักษาระดับแขนให้อยู่ในแนวขนานกับพื้น
- เมื่อรู้สึกตึงบริเวณหัวไหล่ด้านหลัง ให้ค้างไว้ตามระยะเวลาที่เหมาะสม แล้วสลับข้าง
ข้อควรระวัง: ไม่ควรดึงแขนจนเกิดอาการเจ็บบริเวณหัวไหล่หรือข้อศอก
3 ท่าบริหารเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อคอและสะบัก
นอกจากการยืดกล้ามเนื้อแล้ว การบริหารเพื่อเสริมความแข็งแรงยังเป็นอีกส่วนหนึ่งที่ช่วยฝึกการควบคุมและประคองคอ บ่า และไหล่
1. ท่าเก็บคาง (Chin Tuck)
กล้ามเนื้อที่เน้น: Deep Neck Flexors
วิธีทำ
- นั่งหรือยืนหลังตรง มองตรงไปข้างหน้า
- ค่อย ๆ เก็บคางถอยไปด้านหลังในแนวขนานกับพื้น คล้ายกับการทำคางสองชั้น
- ระวังไม่ก้มหน้าหรือเงยหน้าขณะทำ
- ค้างไว้ประมาณ 5–10 วินาที แล้วผ่อนคลายกลับสู่ท่าเริ่มต้น
ข้อควรระวัง: ควรเคลื่อนไหวอย่างนุ่มนวล ไม่กดคางหรือเกร็งคอมากเกินไป
2. ท่าเกร็งกล้ามเนื้อคอต้านแรง (Isometric Neck Exercise)
กล้ามเนื้อที่เน้น: กล้ามเนื้อคอที่ช่วยควบคุมและประคองศีรษะ
วิธีทำ
ฝึกเกร็งกล้ามเนื้อคอโดยใช้มือออกแรงต้าน แต่ไม่ให้ศีรษะเคลื่อนไหว แบ่งเป็น 4 ทิศทาง ดังนี้
- ด้านหน้า: วางฝ่ามือบนหน้าผาก แล้วออกแรงดันศีรษะไปด้านหน้า ขณะเดียวกันเกร็งคอต้านแรงไว้
- ด้านหลัง: วางมือบริเวณท้ายทอย แล้วออกแรงดันศีรษะไปด้านหลัง พร้อมเกร็งคอต้านแรง
- ด้านซ้าย: วางฝ่ามือบริเวณขมับด้านซ้าย แล้วออกแรงดันศีรษะไปทางซ้าย พร้อมเกร็งคอต้านแรง
- ด้านขวา: วางฝ่ามือบริเวณขมับด้านขวา แล้วออกแรงดันศีรษะไปทางขวา พร้อมเกร็งคอต้านแรง
แต่ละทิศทางให้ค้างไว้ประมาณ 5–10 วินาที โดยไม่ให้ศีรษะเคลื่อนไหว
ข้อควรระวัง: ใช้แรงต้านเพียงเล็กน้อยถึงระดับที่ควบคุมได้ ไม่ควรออกแรงเต็มที่หรือฝืนหากมีอาการปวดคอ
3. ท่าแองเจิลวิงส์ (Angel Wings)
กล้ามเนื้อที่เน้น: กล้ามเนื้อบริเวณสะบัก รวมถึง Lower Trapezius และ Rhomboids
วิธีทำ
- นั่งหรือยืนหลังตรง
- กางแขนออกและยกแขนขึ้นตามท่าที่กำหนด
- นำกำปั้นทั้งสองข้างเข้าหากันบริเวณด้านบน
- ค่อย ๆ ดึงข้อศอกลงมาให้อยู่ในระดับเดียวกับหัวไหล่
- ขณะดึงข้อศอกลง ให้บีบสะบักเข้าหากัน
- ค่อย ๆ กลับสู่ท่าเริ่มต้นและทำซ้ำ
ข้อควรระวัง: ไม่ควรแอ่นหลังหรือยกไหล่เข้าหาหูขณะทำ ควรควบคุมการเคลื่อนไหวให้อยู่ในช่วงที่ทำได้โดยไม่เจ็บ
ควรยืดกล้ามเนื้อคอนานแค่ไหน และทำบ่อยเพียงใด?
การยืดกล้ามเนื้อควรทำอย่างนุ่มนวลและอยู่ในช่วงการเคลื่อนไหวที่ไม่ทำให้เกิดอาการเจ็บ โดยคำแนะนำเบื้องต้นจากเนื้อหาชุดท่านี้ ได้แก่
- ยืดกล้ามเนื้อค้างไว้ประมาณ 10–20 วินาที
- ทำซ้ำประมาณ 2–3 รอบ
- หายใจตามปกติ ไม่กลั้นหายใจขณะยืด
- ไม่กระชากหรือออกแรงดึงคอมากเกินไป
- หากมีอาการปวดหรือรู้สึกผิดปกติ ควรหยุดทำ
ความถี่และระยะเวลาที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการปวดคอหรือมีข้อจำกัดในการเคลื่อนไหว ควรปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพเพื่อเลือกท่าบริหารที่เหมาะสม
วิธีปรับท่านั่งทำงานเพื่อลดอาการคอตึง
นอกจากการยืดและบริหารกล้ามเนื้อแล้ว การปรับสภาพแวดล้อมในการทำงานก็มีความสำคัญ เพราะช่วยลดการอยู่ในท่าที่ทำให้คอ บ่า และไหล่ทำงานต่อเนื่องเป็นเวลานาน
คำแนะนำในการปรับท่านั่ง ได้แก่
- ปรับหน้าจอให้อยู่ในระดับสายตา: เพื่อหลีกเลี่ยงการก้มหน้าหรือยื่นคอไปข้างหน้า
- นั่งให้เต็มก้น: ใช้เก้าอี้ที่มีพนักพิงและรองรับหลังได้เหมาะสม
- ปรับระดับโต๊ะและเก้าอี้: ให้ข้อศอกอยู่ในระดับประมาณ 90 องศาขณะใช้งาน
- เปลี่ยนอิริยาบถเป็นระยะ: ลุกขึ้นยืน เดิน หรือขยับร่างกายทุก 1–2 ชั่วโมง
- หลีกเลี่ยงการอยู่ในท่าเดิมนานเกินไป: ควรสลับท่าทางและพักจากหน้าจอเป็นระยะ
อาการแบบไหนควรหยุดยืดกล้ามเนื้อและพบผู้เชี่ยวชาญ?
การยืดกล้ามเนื้อควรทำโดยไม่ฝืน หากระหว่างทำมีอาการผิดปกติ ควรหยุดและไม่พยายามยืดต่อ โดยเฉพาะเมื่อพบอาการต่อไปนี้
- ปวดคอเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว หรือมีอาการปวดแหลมขณะเคลื่อนไหว
- มีอาการปวดร้าวลงแขน หรือรู้สึกคล้ายไฟฟ้าช็อต
- มีอาการชาบริเวณแขนหรือมือ
- รู้สึกแขนหรือมืออ่อนแรง หรือทำสิ่งของหลุดมือบ่อยผิดปกติ
- มีอาการเวียนศีรษะ บ้านหมุน หรือคลื่นไส้เมื่อขยับคอ
หากมีอาการเหล่านี้ ควรหยุดการบริหารและเข้ารับการประเมินจากแพทย์หรือนักกายภาพบำบัด เพื่อพิจารณาสาเหตุและแนวทางดูแลที่เหมาะสม
สรุป
อาการคอตึงจากการทำงานหน้าจอเป็นเวลานานอาจเกี่ยวข้องกับท่าทางการทำงานและการใช้กล้ามเนื้อคอ บ่า และไหล่อย่างต่อเนื่อง การดูแลจึงควรทำควบคู่กันทั้งการยืดกล้ามเนื้อ การเสริมความแข็งแรง และการปรับท่านั่งทำงาน
ทั้ง 5 ท่ายืดกล้ามเนื้อและ 3 ท่าบริหารในบทความนี้เป็นแนวทางเบื้องต้นสำหรับดูแลกล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และไหล่ ควรทำอย่างนุ่มนวล ไม่ฝืน และหยุดทันทีเมื่อมีอาการผิดปกติ หากมีอาการปวดต่อเนื่องหรือมีอาการร่วมที่น่ากังวล ควรเข้ารับการประเมินจากผู้ประกอบวิชาชีพ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับท่ายืดกล้ามเนื้อคอ (FAQ)
1. คอตึงจากการนั่งทำงานหน้าจอเกิดจากอะไร?
อาจเกี่ยวข้องกับการอยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานาน การก้มหน้า ยื่นคอไปข้างหน้า ไหล่ห่อ หรือการจัดระดับหน้าจอและโต๊ะทำงานไม่เหมาะสม ซึ่งอาจทำให้กล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และไหล่ทำงานต่อเนื่องจนเกิดความตึงล้าได้
2. ควรยืดกล้ามเนื้อคอบ่อยแค่ไหน?
สามารถใช้การยืดกล้ามเนื้อเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลร่างกายระหว่างวันและทุกวัน โดยควรทำอย่างนุ่มนวล ไม่ฝืน และเปลี่ยนอิริยาบถเป็นระยะ ผู้ที่มีอาการปวดหรือข้อจำกัดในการเคลื่อนไหวควรได้รับคำแนะนำเกี่ยวกับความถี่และท่าที่เหมาะสม
3. ท่ายืดกล้ามเนื้อคอช่วยลดอาการคอตึงได้หรือไม่?
การยืดกล้ามเนื้ออาจช่วยลดความรู้สึกตึงและเพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และไหล่ได้ อย่างไรก็ตาม ผลที่ได้รับขึ้นอยู่กับสาเหตุและสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล
4. ควรยืดกล้ามเนื้ออย่างเดียว หรือควรบริหารเสริมความแข็งแรงด้วย?
การดูแลกล้ามเนื้อควรให้ความสำคัญทั้งการยืดกล้ามเนื้อและการเสริมความแข็งแรง เพราะทั้งสองส่วนมีเป้าหมายแตกต่างกัน การเลือกท่าบริหารควรพิจารณาจากอาการและความสามารถในการเคลื่อนไหวของแต่ละบุคคล
5. หากยืดกล้ามเนื้อแล้วมีอาการปวด ควรทำอย่างไร?
ควรหยุดท่านั้นก่อน ไม่ควรฝืนยืดต่อหรือเพิ่มแรงดึง หากอาการไม่ดีขึ้น มีอาการปวดเพิ่มขึ้น หรือมีอาการร่วม เช่น ชา อ่อนแรง หรือปวดร้าวลงแขน ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์หรือนักกายภาพบำบัด
6. เมื่อไหร่ควรเข้ารับการประเมินทางกายภาพบำบัด?
หากมีอาการปวดคอ บ่า หรือไหล่ต่อเนื่อง อาการรบกวนการทำงานหรือการใช้ชีวิตประจำวัน หรือทดลองปรับท่าทางและดูแลตัวเองแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น อาจพิจารณาเข้ารับการประเมินทางกายภาพบำบัด เพื่อพิจารณาปัจจัยที่เกี่ยวข้องและแนวทางดูแลที่เหมาะสม
7. การยืดกล้ามเนื้อคอเหมาะกับทุกคนหรือไม่?
ไม่จำเป็นต้องเหมาะกับทุกคน โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการปวดรุนแรง ปวดร้าวลงแขน ชา อ่อนแรง หรือมีอาการเวียนศีรษะเมื่อขยับคอ ควรได้รับการประเมินก่อนเลือกท่ายืดหรือท่าบริหาร
บริการกายภาพบำบัดที่ Greenbell Medical Clinic
สำหรับผู้ที่มีอาการตึงหรือปวดบริเวณคอ บ่า และไหล่ รวมถึงผู้ที่มีข้อจำกัดในการเคลื่อนไหว สามารถเข้ารับการประเมินทางกายภาพบำบัดที่ Greenbell Medical Clinic เพื่อพิจารณาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอาการและวางแผนการดูแลให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
การดูแลอาจประกอบด้วยการประเมินการเคลื่อนไหว การพิจารณากล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้อง และการให้คำแนะนำเกี่ยวกับท่าทางหรือการบริหารร่างกายตามความเหมาะสม
Greenbell Medical Clinic (สหคลินิกกรีนเบลล์)
ตั้งอยู่ที่ซอยรองเมือง 4 (พระราม 6 ซอย 7) เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร
สอบถามรายละเอียดบริการและนัดหมายได้ผ่านช่องทางติดต่อของคลินิก
ผู้เขียน: Greenbell Medical Clinic Editorial Team
ผู้ตรวจทาน: กภ.วรัญญา แก้วละเอียด (Physical Therapist)
วันที่ตรวจทาน: 05/11/2026
ช่องทางการติดต่อของเรา Offical Website : www.greenbellclinic.com
IG : @greenbell_clinic
LINE Offical : @greenbell
TIKTOK : greenbellmedicalclinic
Youtube : Greenbell Medical Clinic