ดึงหลัง หมอนรองกระดูกปลิ้น (Spinal Traction) ช่วยบรรเทาอาการได้จริงไหม
เรียบเรียงโดยทีมนักกายภาพบำบัด Greenbell Medical Clinic
ตรวจทานโดย กภ.วรัญญา แก้วละเอียด นักกายภาพบำบัด Greenbell Medical Clinic (ใบอนุญาตเลขที่ ก.17017) · ตรวจทานเมื่อ 5 พฤศจิกายน 2569
Key takeaway
ดึงหลังสำหรับหมอนรองกระดูกสันหลังปลิ้น (Spinal Traction) คือการใช้แรงดึงตามแนวกระดูกสันหลังเพื่อเปลี่ยนแรงกดบริเวณหลังชั่วคราว ซึ่งอาจช่วยบรรเทาอาการปวดหลังและปวดร้าวลงขาในผู้ป่วยบางราย แต่ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละคน และไม่จำเป็นสำหรับทุกคน นักกายภาพบำบัดจะประเมินอาการก่อนเสมอ
หมอนรองกระดูกสันหลังปลิ้นคืออะไร
หมอนรองกระดูกสันหลังทำหน้าที่เป็นเบาะรองรับแรงกระแทกระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละข้อ เมื่อหมอนรองกระดูกสันหลังถูกบีบอัดหรือรับแรงมากเกินไป ส่วนเนื้อด้านในอาจปลิ้นออกมากดทับเส้นประสาทข้างเคียง อาการที่พบบ่อยได้แก่ ปวดหลังหรือปวดเอว ปวดร้าวลงสะโพกหรือขา ชา หรือรู้สึกเหมือนมีไฟช็อตบริเวณขา โดยเฉพาะเมื่อก้มหรือนั่งนาน
การดึงหลังทำงานอย่างไร
เครื่อง Spinal Traction จะออกแรงดึงกระดูกสันหลังอย่างค่อยเป็นค่อยไปภายใต้การควบคุมของนักกายภาพบำบัด ตามแนวคิดทางกายภาพบำบัด การดึงอาจก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อไปนี้ชั่วคราว
การเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้น | ความหมายโดยย่อ |
|---|---|
ช่องทางออกของเส้นประสาทกว้างขึ้น (Intervertebral Foramen Enlargement) | อาจลดการกดเบียดเส้นประสาท |
ระยะห่างระหว่างกระดูกสันหลังเพิ่มขึ้น (Vertebral Distraction) | ลดแรงกดระหว่างข้อกระดูกและหมอนรองกระดูกสันหลัง |
ระยะห่างข้อต่อ Facet เพิ่มขึ้น (Facet Joint Distraction) | ลดแรงกดที่ข้อต่อด้านหลัง |
แรงดันภายในหมอนรองกระดูกเปลี่ยนแปลง (Disc Pressure Reduction) | อาจลดแรงกดภายในหมอนรองกระดูกสันหลัง |
การเคลื่อนที่ของน้ำในหมอนรองกระดูกสันหลังเปลี่ยนแปลง (Disc Fluid Dynamics) | อาจเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมภายในหมอนรองกระดูกสันหลัง |
กล้ามเนื้อคลายตัว (Muscle Relaxation) | ช่วยลดความตึงของกล้ามเนื้อรอบหลัง |
ทั้งนี้ผลเหล่านี้เป็นการเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นและเกิดแบบชั่วคราว ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกคนหรือทุกครั้ง
เข้ารับการดึงหลังด้วยเครื่อง Spinal Traction เป็นอย่างไร
เครื่องดึงหลังที่ใช้ในคลินิกกายภาพบำบัดเป็นเครื่องที่ตั้งค่าแรงดึงได้ (mechanical traction) ต่างจากการห้อยตัวหรือใช้อุปกรณ์ดึงหลังที่บ้าน ขั้นตอนโดยทั่วไปมีดังนี้
- นอนบนเตียงดึงหลัง แล้วนักกายภาพบำบัดจะสวมสายรัดบริเวณเชิงกรานและลำตัว
- นักกายภาพบำบัดตั้งค่าแรงดึง ระยะเวลา และรูปแบบการดึง ซึ่งมีทั้งแบบดึงต่อเนื่องและแบบดึงสลับคลาย ตามอาการและน้ำหนักตัวของแต่ละคน
- ระหว่างดึงควรรู้สึกแค่แรงดึงเบาๆ ถ้ารู้สึกปวดหรือชามากขึ้น ให้บอกนักกายภาพบำบัดเพื่อหยุดหรือปรับแรงดึงทันที
ดูรายละเอียดเครื่องดึงหลังและดึงคอที่ Greenbell
ดึงหลังช่วยบรรเทาอาการได้จริงไหม
คำตอบสั้นๆ: การดึงหลังอาจช่วยบรรเทาอาการปวดหลังและปวดร้าวลงขาในระยะสั้นสำหรับผู้ป่วยบางราย แต่หลักฐานจากงานวิจัยยังไม่สอดคล้องกัน และยังไม่พบผลที่ชัดเจนในระยะยาว จึงมักใช้เป็นการรักษาเสริมร่วมกับการออกกำลังกายและการปรับพฤติกรรม
หลักฐานทางวิจัยยังไม่ลงตัวเป็นเสียงเดียวกัน งานวิเคราะห์อภิมาน (meta-analysis) ของ Cheng และคณะ (2020) รวมงานวิจัย 7 ชิ้นในผู้ป่วยหมอนรองกระดูกปลิ้นที่ยืนยันด้วย MRI หรือ CT พบว่าการดึงหลังช่วยลดอาการปวดและเพิ่มการทำงานของร่างกายได้มากกว่าการไม่ดึงหรือดึงหลอกในระยะสั้น แต่ไม่พบผลในระยะยาว ส่วน Vanti และคณะ (2021) สรุปว่าในภาวะรากประสาทเอวถูกกดทับ การดึงหลังแบบนอนหงายเมื่อเพิ่มเข้ากับการกายภาพบำบัดมีประสิทธิผลในระยะสั้น โดยผลส่วนใหญ่มาจากงานวิจัยคุณภาพต่ำ
ในทางตรงข้าม รีวิวของ Cochrane (Wegner และคณะ, 2013) ซึ่งรวมงานวิจัย 32 ชิ้นในผู้ป่วยปวดหลังทั่วไป ทั้งที่มีและไม่มีอาการร้าวลงขา ให้ข้อสรุปว่าการดึงหลังอาจไม่ต่างจากการรักษาอื่นหรือการดึงหลอก จากหลักฐานคุณภาพต่ำถึงปานกลาง
สรุปคือ การดึงหลังอาจเป็นตัวเลือกเสริมที่ช่วยบรรเทาอาการระยะสั้นในบางคน ไม่ใช่วิธีที่ได้ผลกับทุกคน จึงมักใช้ร่วมกับการออกกำลังกายเพื่อเสริมความแข็งแรงกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว การปรับท่าทาง และคำแนะนำในชีวิตประจำวัน โดยนักกายภาพบำบัดจะประเมินว่าเหมาะกับคุณหรือไม่
ดึงหลัง หมอนรองกระดูกปลิ้น: ใครเหมาะ ใครไม่เหมาะ
นักกายภาพบำบัดจะพิจารณาจากอาการ ผลตรวจร่างกาย และข้อควรระวังรายบุคคล โดยทั่วไปการดึงหลังไม่เหมาะกับผู้ที่มีภาวะกระดูกพรุนรุนแรง การติดเชื้อหรือเนื้องอกบริเวณกระดูกสันหลัง ภาวะกระดูกสันหลังไม่มั่นคง หรือหญิงตั้งครรภ์ ดังนั้นควรได้รับการประเมินก่อนทุกครั้ง ไม่ควรตัดสินใจใช้เครื่องด้วยตัวเอง
ขั้นตอนที่ Greenbell
- ซักประวัติและตรวจร่างกายโดยนักกายภาพบำบัด
- พิจารณาว่าการดึงหลังเหมาะกับอาการหรือไม่
- หากเหมาะสม ปรับแรงดึงและท่าทางให้เหมาะกับแต่ละบุคคล
- ประเมินความรู้สึกระหว่างทำและหลังทำ
- วางแผนฟื้นฟูต่อเนื่อง เช่น ออกกำลังกายและปรับพฤติกรรม
สัญญาณที่ควรพบแพทย์ทันที
หากมีอาการต่อไปนี้ ควรไปโรงพยาบาลโดยเร็ว ไม่ควรรอทำกายภาพ ได้แก่ ขาอ่อนแรงมากขึ้นอย่างรวดเร็ว ชาบริเวณอวัยวะเพศหรือก้น ควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ หรือปวดรุนแรงร่วมกับไข้
คำถามที่พบบ่อย
ดึงหลังเจ็บไหม? โดยทั่วไปรู้สึกถึงแรงดึงเบาๆ ไม่ควรเจ็บเพิ่ม หากรู้สึกไม่สบายควรแจ้งนักกายภาพบำบัดทันที
ดึงหลังกี่ครั้งถึงจะเห็นผล? ขึ้นอยู่กับอาการและการตอบสนองของแต่ละคน นักกายภาพบำบัดจะประเมินเป็นระยะ
หมอนรองกระดูกปลิ้นหายเองได้ไหม? บางรายอาการดีขึ้นได้เมื่อเวลาผ่านไปร่วมกับการดูแลที่เหมาะสม แต่ควรได้รับการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญ
ดึงหลังกับนวดต่างกันอย่างไร? การดึงหลังใช้เครื่องออกแรงดึงตามแนวกระดูกสันหลังอย่างควบคุมได้ ส่วนการนวดเน้นคลายกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อ ทั้งสองมีบทบาทต่างกัน
ใครห้ามดึงหลัง? โดยทั่วไปไม่เหมาะกับผู้ที่มีภาวะกระดูกพรุนรุนแรง การติดเชื้อหรือเนื้องอกบริเวณกระดูกสันหลัง ภาวะกระดูกสันหลังไม่มั่นคง และหญิงตั้งครรภ์ นักกายภาพบำบัดจะซักประวัติและตรวจร่างกายก่อนทุกครั้ง
หมอนรองกระดูกปลิ้นต้องผ่าตัดไหม? หลายรายเริ่มจากการดูแลแบบไม่ผ่าตัด เช่น กายภาพบำบัดและการปรับพฤติกรรม แพทย์อาจพิจารณาผ่าตัดเมื่ออาการรุนแรง ไม่ดีขึ้นตามเวลา หรือมีสัญญาณอันตราย เช่น ขาอ่อนแรงมากขึ้นหรือควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ทั้งนี้การตัดสินใจเป็นของแพทย์ผู้ตรวจ
ปรึกษานักกายภาพบำบัดที่ Greenbell
หากมีอาการปวดหลังหรือปวดร้าวลงขา นัดหมายเข้ามาให้นักกายภาพบำบัดที่ Greenbell Medical Clinic ประเมินก่อนเริ่มแนวทางดูแลที่เหมาะกับคุณ คลินิกตั้งอยู่ที่ซอยรองเมือง 4 (พระราม 6 ซอย 7) เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ
ช่องทางการติดต่อของเรา 
Official Website : www.greenbellclinic.com
IG : @greenbell_clinic
LINE Official : @greenbell
TIKTOK : greenbellmedicalclinic
YouTube : Greenbell Medical Clinic
แหล่งอ้างอิง
- Cheng YH, Hsu CY, Lin YN. The effect of mechanical traction on low back pain in patients with herniated intervertebral disks: a systemic review and meta-analysis. Clin Rehabil. 2020;34(1):13-22. doi:10.1177/0269215519872528
- Vanti C, Panizzolo A, Turone L, et al. Effectiveness of mechanical traction for lumbar radiculopathy: a systematic review and meta-analysis. Phys Ther. 2021;101(3):pzaa231. doi:10.1093/ptj/pzaa231
- Wegner I, Widyahening IS, van Tulder MW, et al. Traction for low-back pain with or without sciatica. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(8):CD003010. doi:10.1002/14651858.CD003010.pub5
